صرافى توسـعه صادرات

بازوى یک بانک

صرافى توسـعه صادرات بـه عنوان اولین صرافى مجاز بانک های دولتی کشـور در مرداد ماه سـال 1383 و در پی مصوبه شـوراى پول و اعتبار در سال 1382 که به بانک هاى خصوصى و دولتى اجازه  می داد تا در قالب شـرکت هاى سـهامى خـاص، صرافى هایى را خارج از نام بانک ها تاسـیس کنند، فعالیـت خـود را آغاز کرد. در گفتگویى که با سـیدجلال جلیلیان، مدیر عامل این شـرکت صرافى داشتیم، به تشریح اهداف تشکیل این شرکت و چگونگى عملکرد آن پرداخت.

ارایه درگاه پرداخت ePayBank.ir برای توسعه صادرات  و رونق اقتصادی کسب و کارهای ایرانی

در صورتیکه میخواهید سایت خود را تبلیغ کنید کافیست در mycityad.ir درج آگهی کنید.

اسـتدلال شـوراى پول و اعتبار براى ایجاد یک شـرکت صرافى وابسـته به بانک های دولتى چه بود؟

 تا پیش از این، صرافی هایى که بانک مرکزى مجوز فعالیت آنها را صادر میکرد، مربوط به بخش خصوصى بودند، بنابراین بانک مرکزى اشــراف چندانی بر نحوه انجام کار آنها نداشــت. هدف از تشکیل صرافی های  دولتى این بود که بانک مرکزى بتواند سیاســتهایی خود را در مورد نرخ ارز، به شکل متمرکزتر اعمال کند و نظارت کامل بر عملکرد آنها داشته باشد؛ ضمن این که خدمات گســترده صرافی های  مجاز میتوانست از فعالیتهاى دلالى و شخصى و نیز برخوردهاى دوگانه و گزینشى با عموم مردم جلوگیرى کند.

 این نکته را اضافه کنم که در واقع مجمع شرکتهاى صرافى توســط بانکها تشــکیل مىشــود. در مورد شــرکت صرافى بانک توســعه صادرات نیز که اولین شــرکت مجاز صرافى دولتى اســت (بقیه بانکها بعد از ایــن بانــک اقدام کردنــد) بانک توســعه صادرات 70 درصــد به صورت مســتقیم و 5 درصد به شــکل غیرمســتقیم سهم دارد و 25 درصد متعلق به صندوق تعاون و کارکنان بانک اســت. شــرکت صرافى بانک توسعه صادرات در مرداد 83 تاسیس شد و از آنجا که بانک توسعه صادرات یک بانک تخصصى ارزى است، شــرکت صرافى بانک در ســالهاى اول فعالیت خود مقــام اول را از نظر فروش به خود اختصاص داده بود. براى مثال ســال گذشته بالغ بر 42 هزار میلیارد ریال گردش مالى داشــتیم که برابر با حدود 2 میلیارد دلار اســت. البته با ورود شرکتهاى صرافى سایر بانکها، کمــى میــزان خرید و فــروش ما کاهش پیــدا کرده اســت. هرچند اغلب آنها کارهایــى را انجام مىدهند کــه واقعا مجاز به انجام آنها نیســتند؛ براى نمونه در حال حاضــر صرافی های  بانکها نمىتوانند واحدهاى خارج از کشــور هم داشته باشــند و در آییننامه بانک مرکزى چنین موردى دیده نشــده است. با این وجود برخــى از بانکها از جمله بعضى بانکهاى خصوصى بدون مجوز، واحدهاى خارج از کشــور ایجاد کردهاند. به همین دلیل میزان فروش آنها بیشــتر شــده است. البته این مســاله یعنی صدور مجــور فعالیت در خارج از کشــور، در بانک مرکزى در حال بررســى اســت و شــاید در آینده چنین مجوزى به صرافی های  بانکها داده شود.

حاصـل عملکـرد شـما از نظـر اقتصـادی طـی سال های اخیر چگونه بوده است؟ عملکرد شــرکت تا پایان ســال گذشــته یک روند صعودى داشت. اما همانطور که میدانید؛ بعد از رکود بــازار جهانى به دلیــل بحران اقتصادی، بــازار داخل هم بــه هر حال تحــت تاثیر این رکود قــرار گرفت؛ صادرکننده های ما بازار خارجى را از دســت داده بودند و در نتیجه میــزان ورود ارز به داخل هم کاهش پیدا کرده بود. به عبارت دیگر، میزان معاملات به شــدت افت کرده و به حدود 50 درصد معادلات سال گذشته رســیده است. حتى این مساله بر معاملات بازار فرعى بانــک مرکزى هم تاثیر داشــته و حجم معاملات این بازار را نیز با افت مواجه کرده اســت. تمام این عوامل در ســال جارى بر بازار صرافى ها هم موثر بوده است. در 9 ماهه ســال جــارى میزان فروش مــا حدود 80 درصد ســال گذشته است. البته ســودمان را در واحد ارزبســیار کاهش دادیم تا بتوانیم از نظر میزان حجم معامله به ســال گذشــته نزدیک تر باشیم. به هر حال امســال سود ســال گذشــته را نخواهیم داشت، اما به نسبت شرایط، خوب است. اضافه کنم که سرمایه شرکت در آغاز مبلغ پنج میلیارد ریال بود که در ســال 1384، با توجه به افزایش حجم عملیــات و نیز ارقام معاملات، شــرکت نیاز مبرمى به افزایش ســرمایه پیدا کرد، و در نهایت طى دو مرحله، ســرمایه ثبتى شــرکت به مبلغ پانــزده میلیارد ریال افزایش یافت.و در ســال 1387 هــم مجمع عمومی بــا افزایش 300 درصدى، ســرمایه شــرکت را به 60 میلیارد ریال رساند.

تجربـه پنج سـال کار صرافى در حاشـیه بانک تخصصى صادرات کشور چگونه بوده است؟ بــه هر حال منافع متقابلى برای هم دو طرف وجود داشته اســت. منافع مستقیم و غیرمســتقیم سهامدار کاملا به شرکت ما میرسد و به نوعى کلیه حواله هاى بانک از طریق این شــرکت انجام مىشــود. از سوی دیگر، حمایــت بانک از ما، میزان فــروش صرافی را بالاتر میبرد و هر چقدر میزان فروش سالانه ما بالاتر میرود، ســود ســالیانه بانک هم بیشتر میشود. براى مثال علاوه بر ســود ســرمایه گذارى که نصیب بانک میشود، معادل ســود صرافى از فروش ارز نیز متعلق به بانک است.

یکــی از موفقیتهــای صرافی ما، تدویــن اولین فرم خریــد و فــروش ارز بــوده که هــم اکنــون در کلیه صرافیهــاى مجــاز بانکها به کار گرفته شــده و از ســوى بانک مرکزى هم به عنــوان فرم نمونه به آنها ارائه شــده اســت. ما در عین حال، اولیــن و بهترین روش حســابدارى خرید و فــروش ارز را هم تدوین و پیاده سازى کردهایم که اکثر صرافیهاى مجاز بانکها هم از همین سیستم نرمافزارى استفاده مىکنند.اولیــن دســتگاه تمام مکانیزه شــمارش و شناســایى اسکناس با امکان چاپ سریال اسکناس را هم صرافی توســعه صادرات تهیه کرده است و در حال حاضر به کلیه مشــتریان، فیش چاپى ســریال اســکناسهاى خریدارى شده یا فروخته شده ارائه مىشود. شرکت ما با ابداع سیستم کد مشترى و به کارگیرى آن در اسناد مالى، برای هر کدام از مشتریان حقیقى و حقوقى خود یک عدد 8 رقمى اختصاص داده است که در آیندهاى نه چندان دور میتوانند به صورت آنلاین جهت خرید و فروش ارز اقدام کنند.

عملیاتی که صرافی بانک توسـعه صادرات انجام می دهـد بـا عملیـات صرافى هاى مجـاز بخش خصوصى چه تفاوت هایی دارد؟

 در ابتدا بهتر اســت در مورد تفاوت کار صرافی و بانک توضیــح بدهم؛ ببینید! هر کارى که صرافى مىکند بانک هــم میکند، اما به طور خلاصــه؛ علت ایجاد صرافى در دنیا، ســرعت و نرخ مناســب فروش ارز بوده است. چون معمــولا در بانکها به دلیل بوروکراســى پیچیدهاى که وجود دارد، ســرعت انجام کار و نرخ ارز ارائه شده مناسب نیست. صادرکننده و یا واردکننده هم به شدت نیاز دارد که کار را با سرعت انجام دهد، در حالی که گاهى اوقات پیش آمده ارســال حواله در بانک حتى یک هفته هم به طول انجامیده است. علاوه بر زمان، نوساناتى هم که در نرخ ارز وجود دارد کاملا بر قرارداد و معاملات تاثیر مىگذارد. نکته بعدى هم که بین بانک و صرافى متفاوت است، برخورد پرســنل است. پرســنل بانکها به خصوص بانکهــاى دولتــى واقعــا برخورد خوبى با مشــترى ندارند. مشــترى مىخواهد پول خودش را بگیرد، اما با مشــکل مواجه مىشــود. همه ایــن دلایل موجب میشــود که صرافیها از اســتقبال مردمى بیشــترى برخوردار باشند.

اما درباره ســوال شــما باید بگویم؛ در مــورد نوع کار تفاوتــی وجود نــدارد، اما تفاوت نــرخ خرید و فروش

در شــرکت ما حدود سه ریال اســت، در حالی که در صرافیهاى بخش خصوصى این تفاوت به 10 تومان هم میرســد. گاهى اوقات هم اصــلا جابجایى انجام نمیشــود؛ یعنی کسى را در کشورهای دیگر دارند، در اینجا ریال را از مشــترى مىگیرند و در آن کشــورها توســط اشخاص مرتبط با خودشــان، ارز مورد نظر را تحویل مىدهند. اگر هم کسى بخواهد به اینجا ریال بفرستد آنجا پول (ارز) را مىگیرند و اینجا ریال تحویل میدهند. نرخ را هم به صورت آزاد محاسبه میکنند. اضافه کنم که چند سالى است در ایران، بانک مرکزى متولى فعالیت صرافیها شــده اســت و تا پیش از آن، صرافیهــا از نیروى انتظامى مجــوز میگرفتند و کار میکردند. البته هنوز هم بخشى از صرافیها از نیروى انتظامــى مجوز فعالیت دارند، چون صرافی هایی  که از بانک مرکزى مجــوز میگیرند، باید تابع ضوابط ویژه بانک مرکزى هم باشند، بنابراین بسیارى از متقاضیان نمیتواننــد مجوز بانک مرکزى را بگیرند و کماکان با مجوز اماکن و نیروى انتظامى کار میکنند. البته بانک مرکزى قصد دارد کم کم حلقه را تنگتر کند تا بتواند کاملا بر این بازار نظارت داشته باشد.

بـا توجه به اینکه شـرکت شـما در کشـورهاى دیگر شـعبه ندارد، مشـکلات صادرکنندگان ما در برخى کشورها براى نقل و انتقال پول چگونه برطرف می شود؟

 درســت اســت که ما در این خصــوص نمى توانیم کارى انجام دهیم، اما بانک توســعه صادرات در اغلب کشورها شعبه دارد و نقل و انتقالات به وسیله بانکها انجــام مى گیرد. وقتــى ارز را از طریق بانک به داخل کشــور منتقل کنند، از طریق صرافى میشــود آنها را تبدیل به ریال کرد و از همان مزایایى که گفتم، یعنی پاییــن بودن نــرخ و بالا بودن ســرعت تبدیل ارز در صرافى ها، منتفع شد.

دلیل اینکه شما نمایندگى خارج از کشور ندارید، تنها عدم موافقت بانک مرکزى است؟

 بانــک مرکزى اصلا این گزینه را ندیده بود. در واقع لزومى براى این مساله نمى دید. نقل و انتقال را از طریق سیستم بانکى انجام مى دهند و کنترلش هم امکان پذیر است. نقل و انتقال از طریق صرافى ها به نوعى از حیطه کنترل بانک مرکزى خارج مى شود. بانک مرکزى مایل است نقل و انتقالات از داخل شبکه بانکى صورت بگیرد تا بتواند میزان ورود و خروج را کنترل کند. البته از آنجا که بانــک مرکزى بر معامــلات صرافى هاى بانک ها اشــراف کامل دارد این مجوز را بانک مرکزى احتمالا به صرافى بانک ها خواهد داد.

  • نیازمندیهای شهر